“πως (να) διαφωνούμε”
- “πως (να) διαφωνούμε”
- “πως (να μη) διαφωνούμε”
από ένα ποστ του Paul Graham, με τίτλο “How to disagree”1
το διαδίκτυο μετασχηματίζει τη γραφή σε διάλογο
πριν από 20 χρόνια οι συγγραφείς έγραφαν και οι αναγνώστες διάβαζαν. Σήμερα όμως, ο αναγνώστης -επισκέπτης- μπορεί να αποκριθεί σε αυτό που διαβάζει
πολλές αποκρίσεις, όπως θα περίμενε κανείς, είναι διαφωνίες. Επιπλέον, το να συμφωνεί κάποιος με κάτι που διαβάζει του δίνει μικρότερο κίνητρο να ανταποκριθεί, και όταν το κάνει, η απόκριση είναι συνήθως πιο σύντομη
όταν όμως, ως αναγνώστες, διαφωνούμε, ακουμπάμε ζητήματα που ο συγγραφέας ενδέχεται να μην εξέτασε
το αποτέλεσμα είναι ότι -κατά τα φαινόμενα τουλάχιστον- παρουσιάζονται περισσότερες διαφωνίες ή ενστάσεις, ειδικά αν μετρήσει κάποιος τον αριθμό των λέξεων
αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι οι άνθρωποι γίνονται ολοένα πιο θυμωμένοι. Η δομική αλλαγή -από μόνη της- στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε φτάνει για να εξηγήσει το φαινόμενο.
παρότι όμως δεν είναι ο θυμός που οδηγεί την αύξηση στις διαφωνίες, υπάρχει κίνδυνος να συμβεί το ανάποδο (η αύξηση στις διαφωνίες να οδηγήσει σε αύξηση του θυμού). Ειδικά δε στο διαδίκτυο, όπου είναι πιο εύκολο να πει κάποιος πράγματα που δεν θα ελεγε δια ζώσης
αν πρόκειται λοιπόν να διαφωνούμε, ας προσέχουμε να το κάνουμε (πιο) σωστά. Τι σημαίνει όμως “να διαφωνούμε πιο σωστά”;
οι περισσότεροι επισκέπτες μπορούν να διαχωρίσουν μία κοινή βρισιά από μία ορθολογική και προσεκτικά διατυπωμένη διαφωνία, όμως νομίζω ότι θα βοηθήσει πολύ να ονοματίσουμε -τρόπον τινά- τα ενδιάμεσα από αυτά τα δύο άκρα, στάδια
στο επόμενο μέρος αυτής της σειράς θα παρουσιάσουμε την πρόταση ιεραρχίας (τρόπων) διαφωνίας που κάνει ο Paul
-
με την άδεια του συγγραφέα … αν κάποιος θέλει να αντιγράψει μέρος ή ολόκληρη την παρούσα μετάφραση, είναι ελεύθερος να το κάνει, αρκεί να ενημερώσει τον Paul Graham ότι θα το αναδημοσιεύσει στα ελληνικά … αν επιθυμείτε να αναφέρετε το 221.gr ως πηγή της αρχικής μετάφρασης, χαρά θα μας δώσετε, αν όχι κανένα πρόβλημα :-) ↩
2 Comments, Comment or Ping
ataksias
Χμ, να ένα καλό θέμα για… διαφωνία.
[...το διαδίκτυο μετασχηματίζει τη γραφή σε διάλογο...]
Σε ένα είδος διαλόγου. Που τον καθιστά πιο άμεσο η ταχύτητα της απόκρισης του μέσου.
[... το να συμφωνεί κάποιος με κάτι που διαβάζει του δίνει μικρότερο κίνητρο να ανταποκριθεί, και όταν το κάνει, η απόκριση είναι συνήθως πιο σύντομη όταν όμως, ως αναγνώστες, διαφωνούμε, ακουμπάμε ζητήματα που ο συγγραφέας ενδέχεται να μην εξέτασε...]
Μπορεί να είναι κι έτσι. Προφανώς όχι απόλυτα. Εξάλλου τίποτα δεν είναι άσπρο-μαύρο. Εγώ λ.χ. μπορώ τώρα και να συμφωνώ με αυτά που διαβάζω και να διαφωνώ παράλληλα. Όπως επίσης, συμφωνώντας με το κείμενο του συγγραφέα, να γράφω την άποψή μου για να “ακουμπήσω ζητήματα που δεν εξέτασε”.
Θέλω να πω ότι η διαφωνία – θυμός, ή η συμφωνία – συγκατάβαση, δεν είναι πρωτόλεια υλικά που απορρέουν από τη διαλεκτική του μέσου, αλλά από την ίδια την ποιότητα (παιδεία, ολότητα σκέψης) του ανθρώπου – συνομιλητή, όποιο μέσον κι αν χρησιμοποιεί.
Άρα αν ο επιθυμών να απαντήσει εξελιχθεί σε υβριστή, σε τούτο δεν τον ωθεί το μέσον (π.χ. μπλογκ) αλλά ο ίδιος ο χαρακτήρας του. Σε μια δια ζώσης συνομιλία το ίδιο άτομο, ίσως να υβρίσει τον συνομιλητή του, ίσως να ετεροκαθοριστεί από τις συνθήκες και να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα του σώματος (κινήσεις χεριών, έντονο ύφος, ύψωμα φωνής), ίσως να προτιμήσει την… θυμωμένη σιωπή.
Η “χειραγώγηση της διαφωνίας” *
Κοντολογίς, πιστεύω ότι δεν υπάρχουν “κανόνες διαφωνίας” και ως εκ τούτου είναι εκ των ουκ άνευ οι οδηγίες στο “πως να διαφωνούμε σωστά”. Αντιθέτως υπάρχουν κανόνες διαλεκτικής (βλέπε Αριστοτέλη και Πλάτωνα), στρατηγικές συζήτησης και παράθεσης απόψεων (βλέπε “κανόνες διαλόγου” του Bohm και “Στρατηγικές Διαλόγου κατά Yankelovich, κ.λπ.).
Ένας ευγενής άνθρωπος, ή ένας ανοιχτόμυαλος συνομιλητής, ή ένας θυμωμένος τεχνίτης του λόγου, θα διαφωνήσουν ή θα συμφωνήσουν ή και τα δύο μαζί, και δεν είναι ανάγκη να προσθέσουν πράγματα που ο συγγραφέας ξέχασε να πει. Αρκεί και οι δύο πλευρές να προσθέσουν πράγματα που θα εμπλουτίσουν την κρίση του αναγνώστη τους.
Ευχαριστώ
αταξίας
Υ.Γ. Σίγουρα διαφωνώ μαζί σας, μάρτυρες οι 343 λέξεις του σχολίου μου, έναντι των 254 του δικού σας ποστ.
Συγγνώμη γι αυτή την κατάχρηση χώρου και χρόνου.
α.
Apr 9th, 2008
trianta
ξεκινώ από το τελευταίο περί “κατάχρησης”
ούτε να το σκέφτεσαι :-)
δεν θα … διαφωνήσω
ασφαλώς έχει σημασία ο άνθρωπος, όμως το περιβάλλον επηρεάζει όλους μας. Το ιστολόγιο είναι μεν μέσο, αλλά καθένα έχει χαρακτήρα, κανόνες (γραπτούς και άγραφους), ακόμα και αισθητική
εγώ ο ίδιος θα παρασυρθώ πιο δύσκολα σε -ας τον πούμε- εφυλισμένο διάλογο στο 221, απ’ότι σε κάποιο άλλο ιστολόγιο με άλλη δυναμική και περιβάλλον συζήτησης (δε λέω ότι είναι καλύτερα ή χειρότερα, απλά είναι διαφορετικά)
άλλωστε το λες πολύ καλά με το “ίσως να ετεροκαθοριστεί από τις συνθήκες”
ναι, πράγματι, και θα ήθελα να έχω διαβάσει περισσότερα για αυτούς … να διευκρινίσω όμως ότι το κείμενο του Paul Graham (που μεταφράζουμε) είναι πιο εύπεπτο, ποπ, και σύντομο, και -συνεπώς- απευθύνεται σε μεγαλύτερο ακροατήριο
παρά την αμερικανιά που, εύλογα, (θα) αποπνέει, έχει τα πλεονεκτήματα του
δες το σαν ένα Wonderful World του Louis Armstrong, παρά σαν το Panthalassa του Miles Davis
ελπίζω να σε ικανοποιήσει περισσότερο η συνέχεια
ευχαριστώ
Ανδρέας Τριανταφυλλίδης
Apr 9th, 2008
Reply to ““πως (να) διαφωνούμε””